Image default
Artykuł sponsorowany Morskie sprawy Porady prawne Redakcja poleca Warto wiedzieć

Tsunami informacji podatkowych i wątpliwości interpretacyjne uderzają w ulgę abolicyjną marynarzy

W czerwcowej prasie „zagrzmiało” od informacji dotyczących działań urzędów skarbowych zwiastujących kłopoty marynarzy, którzy skorzystali z ulgi abolicyjnej w latach 2014-2016.

Urzędy skarbowe wzywają ich nie tylko do złożenia wyjaśnień w swojej sprawie w zakresie korzystania z tzw. ulgi abolicyjnej (art. 27g ustawy o PIT) w latach 2014-2016, lecz także do informowania o innych znajomych marynarzach i podania szczegółów rejsów, np. listy odwiedzanych portów.

Wezwania te dotyczą w większości marynarzy, którzy byli zatrudnieni u norweskich lub singapurskich armatorów. Wezwania urzędów skarbowych nie pozostawiają złudzeń, że KAS nastawiony jest na wyegzekwowanie PIT, który nie został zapłacony przez marynarzy ze względu na zastosowanie ulgi abolicyjnej.

Doktor Błażej Kuźniacki,

Doktor Błażej Kuźniacki, który przed dołączeniem do PwC pracował jako wicedyrektor w Ministerstwie Finansów (Departament Podatków Dochodowych), a wcześniej w Singapurze (Singapore Management University) i w Norwegii (University of Oslo), jako naukowiec specjalizujący się w zwalczaniu międzynarodowego unikania opodatkowania, domniemuje, iż organy skarbowe ustalają, czy: (i) przedsiębiorstwo faktycznie zarządzające norweskimi lub singapurskimi armatorami ma rezydencję podatkową na gruncie polsko-norweskiej lub polsko-singapurskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO); (ii) jeśli nie, to czy istnieje podstawa prawna do wymiany informacji podatkowych z państwem rezydencji ww. przedsiębiorstwa innym niż Norwegia lub Singapur; (iii) oraz czy to państwo znajduje się na polskiej liście rajów podatkowych.

Joanna Narkiewicz-Tarłowska

Zdaniem dra Kuźniackiego oraz Joanny Narkiewicz-Tarłowskiej, jeśli organy skarbowe ustalą, że efektywny zarząd przedsiębiorstwa zarządzającego singapurskim lub norweskim armatorem znajduje się: (i) w państwie bez UPO z Polską, (ii) lub w państwie bez podstawy do wymiany informacji podatkowych, lub (iii) w jurysdykcji na liście polskich rajów podatkowych, np. Brytyjskich Wysp Dziewiczych lub Wysp Marshalla, urzędy podatkowe mogą wydać decyzje podatkowe, zgodnie z którymi ulga abolicyjna nie była należna.

W przypadku braku UPO z Polską, zgodnie z orzecznictwem NSA, odmowa ulgi abolicyjnej będzie zasadna, gdy marynarz nie wykaże, że faktycznie zapłacił podatek zagranicą (zob. wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II FSK 789/11 dot. wynagrodzenia uzyskiwanego z Iranu). W sytuacji, gdy nie ma umowy o UPO oraz jakiejkolwiek innej umowy pozwalającej polskim organom podatkowym na rzeczywistą weryfikację tego, czy marynarz zapłacił podatek w państwie źródła, również wydaje się, że ulga abolicyjna może być odmówiona.

Wynika to pośrednio z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TS) w tzw. Spraw Duńskich z 26 lutego 2019 r. (C-115/16, C-118/16 i C-119/16, pkt 98), w którym TS stwierdził, że nie można wymagać od organu podatkowego, aby dostarczył dowody niemożliwe dla niego do uzyskania. W przypadku rajów podatkowych, ulga abolicyjna nie ma wprost zastosowania zgodnie z art. 27g ust. 3 ustawy PIT.

Oczywiste powody re-aktywacji działań organów skarbowych przeciwko marynarzom to zbliżający się okres przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2014 r. (31 grudnia 2020 r.) oraz presja zwiększenia poboru podatków, spowodowana zwiększeniem wydatków publicznych w dobie panującej pandemii.

Zdaniem dyrektorów z PwC także istnieje inny, bardziej subtelny powód działań organów skarbowych w sprawie ulgi abolicyjnej marynarzy – gargantuiczny wzrost transgranicznej wymiany informacji podatkowych w 2020 r. między polską i zagranicznymi administracjami podatkowymi. Zgodnie ze statystykami Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z 30 czerwca 2020 r., informacjami podatkowymi, w tym dotyczącymi przepływów finansowych mających swe źródła w zagranicznych bankach, tylko w 2019 r. wymieniało się aż 97 jurysdykcji z całego świata, w tym Polska, Norwegia i Singapur.

W rezultacie tej wymiany, administracja podatkowa z blisko 100 jurysdykcji uzyskała informacje dotyczące około 84 milionów rachunków bankowych obejmujących przepływy środków finansowych opiewające na kwotę oscylującą wokół 10 bilionów euro (bilion to milion milionów). Część z tych informacji mogła dotyczyć przepływów środków finansowych będących wynagrodzeniami polskich marynarzy. Dodatkowe, bardziej specyficzne informacje, w tym te nakierowane na ustalenie miejsca efektywnego zarządu przedsiębiorstwa zarządzającego armatorami z Norwegii lub Singapuru, polskie organy skarbowe mogą uzyskać od norweskich i singapurskich władz podatkowych w ramach wymiany informacji na wniosek i z urzędu na podstawie stosownych umów międzynarodowych.

Eksperci PwC wskazują na liczne wątpliwości prawne i faktyczne związane z potencjalnymi negatywnymi decyzjami podatkowymi organów skarbowych. Przede wszystkim, ustalenie miejsca efektywnego zarządu armatora w praktyce może być niezwykle trudne nawet dla organów skarbowych, a co dopiero dla marynarza, który nie dysponuje uprawnieniem do uzyskania informacji podatkowych od władz skarbowych z innych państw i nie ma dostępu do informacji o szczególnych stosunkach handlowych armatora z zagranicznymi przedsiębiorstwami.

Czy można wymagać od marynarza niemożliwego? Ponadto, co w sytuacji, w której marynarz uzyskuje wynagrodzenie z raju podatkowego, z którym Polska ma podstawę do wymiany informacji podatkowych? Dotyczy to wielu spośród 26 jurysdykcji na polskiej liście rajów podatkowych, w tym Księstwa Andory, wspomnianych wyżej Brytyjskich Wysp Dziewiczych, Królestwa Bahrajnu, Wysp Marshalla, Mauritiusu, Seszeli, Wysp Cooka, czy też Wspólnoty Dominiki.

W takich sytuacjach orzecznictwo TS nie pozwala na automatyczną i kategoryczną odmowę korzyści podatkowych, gdyż byłoby to nadmiernym ograniczeniem swobody przepływu kapitału (zob. np. wyroki TS 29 marca 2007 r. w sprawie C-347/04 Rewe oraz z 4 marca 2004 r. w sprawie C-334/02, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej).

Niewątpliwie, organy skarbowe na falach tsunami informacji podatkowych próbują uderzyć w ulgę abolicyjną marynarzy. Efektywne pozbawienie marynarzy tej ulgi jest nadal co najmniej tak trudne, jak ustalenie miejsca efektywnego zarządu przedsiębiorstwa zarządzającego statkami, na których pływają marynarze po głębinach mórz i oceanów. Na przeszkodzie stoją nie tylko zawiłe przepisy prawa krajowego oraz arcy-trudne kwestie dowodowe, ale i właściwe orzecznictwo TS.


dr Błażej Kuźniacki, radca prawny, Wicedyrektor ds. Strategicznego Doradztwa Podatkowego i Rozstrzygania Sporów, PwC Polska

 

Joanna Narkiewicz-Tarłowska, doradca podatkowy, Dyrektor Zespołu ds. Podatków Pracowniczych i Usług Imigracyjnych, PwC Polska

 

Artykuł ekspercki sponsorowany

Powiązane tematycznie

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Wykorzystujemy pliki cookies do prawidłowego działania serwisu, aby oferować funkcje społecznościowe, analizować ruch na portalu i prowadzić działania marketingowe. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności. Czy zgadzasz się na wykorzystywanie plików cookies? Akceptuję Wyjaśnienie