YARA BIRKELAND - SOURCE YARA
Morskie sprawy Nauka Redakcja poleca

Statki autonomiczne w sieci i portach

Pandemia nie przerwała prac nad innowacjami w transporcie morskim. Niedawno postawało porozumienie mające na celu przygotowanie portów do obsługi statków bezzałogowych.

Osiem wiodących krajów morskich utworzyło nową sieć, która będzie wspierać przygotowanie portów do przyjmowania i obsługi statków autonomicznych. Nowe porozumienie nazwano MASSPorts, ponieważ chodzi o eksploatację w portach jednostek autonomicznych, zwanych w skrócie MASS – od Maritime Autonomous Surface Ships. MASSPorts powstało z inicjatywy administracji morskich z Chin, Danii, Finlandii, Japonii, Holandii, Norwegii, Republiki Korei i Singapuru. Do inicjatywy dołączyli przedstawiciele Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), Międzynarodowego Stowarzyszenia Służb Oznakowania Nawigacyjnego (IALA), a także Międzynarodowego Stowarzyszenia Portów i Przystani (IAPH).

Gdynia HYDRODRON i jednostka CTO 1 fot. Marek GRZYBOWSKI

Autonomiczny Klaster. Firmy i uczelnie działające w ramach Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego maja na swoim koncie udane przedsięwzięcia związane z rozwojem statków autonomicznych. Przypomnijmy, że w Porcie Gdynia odbyły się już z powodzeniem próby pływania jednostek bezzałogowych. W zeszłym roku na akwenach portu Gdynia swoje jednostki zaprezentowali dwaj członkowie Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego: Marine Technology i Centrum Techniki Okrętowej. Były to pierwsze w świecie manewry dwóch jednostek bezzałogowych bez przerywania prac przeładunkowych i ruchu statków w porcie.

Prezentowany przez nas Hydrodron 1 to wynik zlecenia wykonania autonomicznej/zdalnie sterowanej wielozadaniowej platformy nawodnej do działań na akwenach ograniczonych tj. w obszarach portów, na redach, kotwicowiskach, zalewach, zatokach i jeziorach, rzekach i innych obszarach ścieśnionych

– informował wówczas prof. Andrzej Stateczny, dyrektor Marine Technology.

GDYNIA PORT bezzałogowy hydrodron fot. Marek GRZYBOWSKI
GDYNIA PORT bezzałogowy hydrodron fot. Marek GRZYBOWSKI

Hydrodron powstał w ramach projektu pn. „Opracowanie autonomicznej/zdalnie sterowanej pływającej platformy dedykowanej pomiarom hydrograficznym na akwenach ograniczonych”, który został z powodzeniem zrealizowany w ramach konkursu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju: INNOSBZ. Od kilku lat przy pomocy jednostki bezzałogowej pomiary batymetryczne, poszukiwanie przeszkód podwodnych oraz tworzenie numerycznych modeli dna 3D prowadzi inny członek Klastra BSSC, Maciej Lang z firmy Echogram.

Wykorzystanie tej jednostki prezentowano na konferencji „Autonomous ships – Inevitable reality at sea”, która odbyła się na Politechnice Gdańskiej, a została zorganizowana przez Bałtycki Klaster Morski i Kosmiczny i Komisję Nauk Kosmicznych PAN z Gdańska.

Autonomiczna nawigacja a prawo. Działanie jednostek w pełni bezzałogowych w portach w świetle prawa wciąż nie jest możliwe. Dodatkowo do obsługi takich statków niezbędna jest odpowiednia infrastruktura, pozwalająca choćby na automatyczne cumowanie, bunkrowanie lub ładowanie baterii. A więc porty muszą być wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, zapewniającą bezpieczeństwo pływania. To nie jedyne wyzwania.

Inicjatorzy sieci MASSPorts zwrócili uwagę na konieczność opracowania jednolitych standardów dla jednostek autonomicznych i nabrzeży, do których te statki będą dobijać. Konieczne jest również ustalenie wspólnej terminologii, tak by rozwiązania techniczne, prawne i organizacyjne gwarantowały pełne bezpieczeństwo statków w portach.

„Nawigacja statków autonomicznych jest ważną częścią naszych planów. Chodzi o to, aby być portem gotowym na przyszłość. Widzimy, że MASS może zwiększyć bezpieczeństwo nawigacji i efektywność transportu”

 – powiedział Quah Ley Hoon, dyrektor naczelny Zarządu Morskiego Portu Singapur. Podobne poglądy wyrazili przedstawiciele z Chin, którzy również wskazywali na integrację żeglugi w globalnym łańcuchu dostaw.

Uczestnicy sieci będą koncentrować się na opracowaniu szczegółowych wytycznych i warunków operowania statków autonomicznych (MASS) w portach. Operacje w portach mają odbywać się w ramach tymczasowych wytycznych IMO dotyczących testów MASS. Problemem jest koordynowanie ruchu statków załogowych i bezzałogowych.

„Jesteśmy świadomi faktu, że konwencjonalna żegluga będzie rzeczywistością w naszym porcie. Jesteśmy również przekonani, że inteligentne statki, a nawet statki autonomiczne również będą odwiedzać Rotterdam. Inteligentne statki potrzebują inteligentnych portów. Współpraca między portami, przemysłem i żeglugą ma kluczowe znaczenie dla rozwoju innowacji”

 – powiedział René de Vries, kapitan portu w Rotterdamie.

Wielka Brytania przygotowuje się mocno do przyjmowania w portach statków autonomicznych. W listopadzie ubiegłego roku Maritime UK opublikowała trzecią wersję swojego Kodeksu Postępowania, która zawiera zaktualizowane wytyczne dotyczące eksploatacji, oceny i planowania rozmieszczenia MASS. Również w ramach IMO trwają prace mające wspomóc wprowadzenie statków autonomicznych do portów. W 2018 r. IMO rozpoczęła prace nad identyfikacją bezpieczeństwa, ochrony i aspektów środowiskowych operacji MASS zgodnie z istniejącymi standardami IMO.

Autonomiczne doświadczenia. Uczestnicy sieci będą korzystać z doświadczeń krajów i portów, które podejmują praktyczne działania w zastosowaniu jednostek autonomicznych w transporcie i innych funkcjach portu. Japonia mocno przyspieszyła prace, nad rozwojem autonomicznych statków. Chodzi o zmniejszenie obciążenia marynarzy pracą i ryzyka wypadków oraz poprawę efektywności transportu morskiego. Japonia jest jednak wciąż w fazie badań i koncentruje się na trzech typach technologii autonomicznych: autonomicznej nawigacji (unikaniu kolizji), zdalnej nawigacji sterowanej i zautomatyzowanym cumowaniu.

Republika Korei zadeklarowała, że zainwestuje około 130 mln dol. w latach 2020-2025 w rozwój autonomicznych systemów nawigacyjnych i zastosowanie ich na statkach. Ponadto Korea pracuje nad stworzeniem inteligentnej infrastruktury i usług logistyki morskiej, takich jak inteligentne porty i satelitarna komunikacja morska.

W Chinach od kilku lat pracuje się nad projektem statku bezzałogowego na zlecenie Maritime Safety Administration (MSA). Powołano specjalną grupę ekspertów, a projekt “Unmanned Multifunctional Maritime Ships Research and Development Project” koordynowany jest przez department Zhejiang MSA przy wsparciu Wuhan University of Technology.

Autonomia na Bałtyku. Jeśli chodzi o statki autonomiczne Region Morza Bałtyckiego przebija w innowacjach i inicjatywach działania państw azjatyckich. Już w 2016 r. powstał Projekt One Sea. Wygeneruje on nie tylko jednostkę pływającą ale również jednolity system DIMECC (Digital, Internet, Materials & Engineering Co-Creation). Uczestnikami konsorcjum są: ABB, Cargotec (MacGregor oraz Kalmar), Ericsson, stocznia Meyer Turku, Rolls-Royce, Tieto oraz Wärtsilä.

Działania projektowe i wdrożeniowe wspiera klaster morski Finnish Marine Industries oraz fiński fundusz Tekes. Organizacja ta integruje działania około 2 tys. innowatorów z różnych dziedzin, ponad 400 organizacji, 69 udziałowców oraz ponad 10 koordynatorów projektów. Są również partnerzy zagraniczni platformy z Chin, Flandrii, Włoch, Niemiec. Według zapowiedzi uczestników projektu statki bezzałogowe na Bałtyku powinny pływać już w 2025.

Administracja Morska Danii (AMD) uruchomiła program mający na celu budowę i eksploatację statku autonomicznego. Fazę koncepcyjną AMD realizuje wraz z Technical University of Denmark (DTU). Studium wykonalności i projekt handlowego statku bezzałogowego finansowane są ze specjalnego Duńskiego Funduszu Morskiego. Bardzo zaawansowana jest Norwegia.

Norweskie firmy Wilhelmsen oraz Kongsberg powołały pierwszego w świecie operatora statków autonomicznych. Od 2018 r. firma Massterly koordynuje proces związany z projektowaniem, a następnie zarządzaniem i eksploatacją statków bezzałogowych.

Z inicjatywy fabryki nawozów Yara w Herøya powstał w Norwegii bezzałogowy statek kontenerowy Yara Birkeland (120 TEU). Zbudowany w Rumunii kadłub (80m długości 15m szerokości) wyposażany jest w stoczni Vard. Jest to statek z napędem elektrycznym i możliwością pływania bezzałogowego. Yara Birkeland to produkt firm Norweskiego Klastra Morskiego, w skład którego wchodzą m.in.: producent nawozów Yara, KONGSBERG, DNV GL, Marin Teknikk, SINTEF Ocean. Inicjatywa uzyskała wsparcie organizacyjne i finansowe (133 mln NOK) administracji morskiej Norwegii.

Maciej LANG prezentuje jednostkę autonomiczną fot. Marek GRZYBOWSKI
Maciej LANG prezentuje jednostkę autonomiczną fot. Marek GRZYBOWSKI

Bałtycki Klaster Morski i Kosmiczny w ramach projektu GALATEA będzie wspierał finansowo małe i średnie firmy, które przedstawią projekty wpisujące się w budowę i eksploatację inteligentnych jednostek (smart ship) na wodach otwartych i w portach. Wsparcie dla innowacyjnych działań zadeklarowały porty w Gdyni i Gdańsku, Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna, gdyńskie stocznie i inni członkowie Klastra. Mamy wiedzę, doświadczenie i wolę tworzenia innowacji w przemysłach morskich. Komisja Europejska wspiera nas finansowo. Powstały więc warunki do aktywnego włączenia się w procesy tworzenia i wdrażania innowacji w stoczniach, portach i transporcie morskim. Jest więc szansa, że polskie rozwiązania znajdą się w nowej sieci MASSPorts.

Tekst i zdjęcia: Marek Grzybowski, Zdjęcie: Yara Birkeland, Yara

Powiązane tematycznie

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Wykorzystujemy pliki cookies do prawidłowego działania serwisu, aby oferować funkcje społecznościowe, analizować ruch na portalu i prowadzić działania marketingowe. Więcej informacji znajdziesz w polityce prywatności. Czy zgadzasz się na wykorzystywanie plików cookies? Akceptuję Wyjaśnienie